Młyn w Dąbrówce Małej to jeden z niewielkich, ale bardzo charakterystycznych obiektów krajobrazu Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich. Drewniany młyn stoi nad małą rzeką Mrożycą i przyciąga uwagę zarówno spacerowiczów, jak i miłośników fotografii przyrody.
Pierwotne zabudowania młyńskie w rejonie Dąbrówki Małej sięgały XIX w., działały tam folusz czyli wiejski warsztat przemysłowy, który służył do obróbki rzadkiej tkaniny wełnianej w celu nadania jej spoistości sukna oraz młyn, który poruszany był kołem wodnym nasiębiernym. Obiekt jaki dziś oglądamy powstał po II wojnie światowej. Współczesny, drewniany młyn został wybudowany w 1948 r. i reprezentuje on konstrukcje słupowo-ryglową. Jest jednopiętrowy z nadbudówką a jego charakterystyczne drewniane ściany, kryte starą dachówką, najlepiej wyglądają o poranku, wtedy gdy cały budynek mieni się w ciepłym świetle. Obiekt zachował bryłę i formę typową dla pierwszej połowy XX w. co czyni go atrakcyjnym obiektem dla fotografów i osób odwiedzających Park. W pierwszym okresie wykorzystywano napęd turbiny wodnej a następnie po modernizacjach napęd elektryczny. W latach 70 młyn zaprzestał działalność i stał się elementem dziedzictwa przemysłowego regionu.
Do młyna prowadzi droga gruntowa tzw. „wcięciem drogowym”. Jest to forma pochodzenia antropogenicznego utworzona na skutek erozji podłoża przez koła wozów jadących do młyna. Młyn w Dąbrówce Małej to świetny przystanek na rowerowej lub pieszej wyprawie po Paku Krajobrazowym Wzniesień Łódzkich. Można tu odetchnąć w cieniu drzew i poczuć klimat dawnej wsi. A jeżeli lubicie porównywać zajrzyjcie też do Kołacina, który znajduje się nieopodal, na „Szlaku Wytchnienia”. Oba młyny łączy drewniana konstrukcja i podobny wiejski urok, ale różna historia. Kołacin może pochwalić się starszą, XIX- wieczną zabudową, podczas gdy Dąbrówka Mała to powojenny świadek dawnych technologii. Krajobraz również jest inny, dolina Mrogi jest szersza i bardziej otwarta, a Mrożyca wije się węższym, bardziej kameralnym otoczeniem.
Młyn w Dąbrówce Małej to nie tylko fragment dawnego krajobrazu, ale też żywa lekcja o tym, jak człowiek potrafi wykorzystywać siłę natury. W połączeniu z urokiem Mrożycy i ciszą okolicznych lasów tworzy miejsce, w którym łatwo zapomnieć o codziennym pospiechu.
tekst: Natalia Dąbrówka
Źródła:
https://parkilodzkie.pl/images/BPK/wydawnictwa/INFORMATOR_ZPKWL.pdf
https://mbp-brzeziny.eu/wp-content/uploads/2021/03/Dolina-Mrozycy.pdf
https://www.lodzkie.pl/files/ziemia/ZL_10_2017_200.pdf
https://www.mojemaleczarowanie.pl/2019/06/drewniany-myn-na-szlaku-wytchnienia-w.html
